Kupiłeś elektryka lub hybrydę plug-in? Sprawdź, jaki wallbox naprawdę będzie Ci potrzebny
Samochód wybrany, konfigurator zamknięty, termin odbioru zapisany w kalendarzu. Zostaje jeszcze jedna kwestia: jak będziemy go ładować? W przypadku samochodu elektrycznego lub hybrydy plug-in własny wallbox jest jednym z najwygodniejszych rozwiązań, ale jego wybór wcale nie powinien sprowadzać się do porównania urządzeń 11 i 22 kW.
Dlaczego? Ponieważ o rzeczywistej mocy ładowania decyduje nie tylko stacja. Ograniczeniem może być samochód, instalacja elektryczna, moc przyłączeniowa budynku, a w garażu podziemnym nawet możliwości techniczne całej nieruchomości.
Może się więc okazać, że kupimy wallbox 22 kW, a samochód będzie pobierał 11, 7,4 albo jeszcze mniej kilowatów. Z drugiej strony dobrze dobrana stacja może pozostać z nami znacznie dłużej niż obecne auto.
Jak znaleźć złoty środek?
Zacznij od maksymalnej mocy ładowania AC samochodu
Pierwszym parametrem, który należy sprawdzić, jest maksymalna moc ładowania prądem przemiennym AC obsługiwana przez samochód.
To właśnie z AC korzystamy podczas ładowania z typowego domowego wallboxa.
Samochód posiada pokładową ładowarkę, która odpowiada za przekształcenie prądu przemiennego dostarczanego przez stację na prąd stały wykorzystywany do ładowania akumulatora. Jej możliwości wyznaczają górną granicę mocy, którą auto może pobierać z wallboxa.
Jeżeli samochód obsługuje maksymalnie 11 kW AC, podłączenie go do stacji 22 kW nie spowoduje ładowania z mocą 22 kW. Auto nadal pobierze maksymalnie około 11 kW.
Analogicznie pojazd obsługujący 7,4 kW nie wykorzysta pełnych możliwości wallboxa 11 czy 22 kW.
To podstawowa zasada, od której powinien rozpoczynać się wybór wallboxa do samochodu elektrycznego lub hybrydy plug-in.
Elektryk i hybryda plug-in mogą potrzebować zupełnie innych ładowarek
W przypadku samochodów całkowicie elektrycznych coraz częściej spotykamy pokładowe ładowarki AC obsługujące 11 kW. Jest to bardzo praktyczna wartość z punktu widzenia codziennego ładowania w domu.
Hybrydy plug-in często mają natomiast mniejsze akumulatory oraz niższą maksymalną moc ładowania AC. W konkretnym modelu może to być przykładowo 3,7, 7,4 czy 11 kW.
Dlatego nie warto dobierać stacji wyłącznie według rodzaju napędu.
Dwa samochody stojące obok siebie mogą mieć zupełnie inne możliwości ładowania, mimo że oba posiadają złącze Type 2. Przed zakupem urządzenia najlepiej więc sprawdzić specyfikację techniczną konkretnej wersji auta.
Wallbox 11 kW – najbardziej uniwersalny wybór do domu?
W wielu instalacjach rzeczywiście tak.
Wallbox 11 kW wykorzystujący instalację trójfazową pobiera około 16 A na każdej fazie. To moc pozwalająca już bardzo sprawnie uzupełniać energię podczas nocnego postoju.
Przy idealnych warunkach godzina ładowania z mocą 11 kW oznacza dostarczenie około 11 kWh energii. Samochód pozostawiony na ładowaniu przez osiem godzin ma więc teoretycznie do dyspozycji nawet 88 kWh.
W praktyce występują oczywiście straty, moc może być ograniczana, a samochodu zazwyczaj nie podłączamy z akumulatorem całkowicie rozładowanym. Tym bardziej oznacza to jednak, że dla codziennego użytkowania 11 kW zapewnia bardzo duży komfort.
Nie oznacza to jeszcze, że każdy dom jest przygotowany na takie obciążenie.
Samochód może przyjąć 11 kW, ale czy dom może je dostarczyć?
To pytanie jest co najmniej równie ważne.
Moc przyłączeniowa budynku jest współdzielona przez wszystkie działające w nim urządzenia. Wallbox nie otrzymuje osobnego magicznego źródła energii tylko dlatego, że w garażu pojawił się samochód elektryczny.
Jeżeli dom dysponuje mocą przyłączeniową na poziomie kilkunastu kilowatów, a samochód zacznie pobierać 11 kW, pozostaje stosunkowo niewielki zapas dla pozostałych odbiorników.
A przecież wieczorem mogą jednocześnie pracować:
- płyta indukcyjna i piekarnik,
- pompa ciepła lub ogrzewanie elektryczne,
- bojler,
- klimatyzacja,
- pralka, suszarka i pozostałe urządzenia.
Dlatego przed montażem należy sprawdzić nie tylko moc przyłączeniową, lecz również zabezpieczenie główne, stan instalacji oraz możliwości wykonania odpowiedniego obwodu.
Dynamiczne zarządzanie mocą pozwala pogodzić samochód z domem
Ograniczona moc przyłączeniowa nie musi automatycznie oznaczać konieczności rezygnacji z wallboxa 11 kW.
Rozwiązaniem może być dynamiczne zarządzanie mocą, czyli system monitorujący aktualne zużycie energii w budynku.
Kiedy dom pobiera dużo energii, moc przeznaczona na ładowanie samochodu jest automatycznie zmniejszana. Gdy zużycie spada, wallbox może wykorzystać większą część dostępnej rezerwy.
Przykładowo wieczorem samochód może ładować się wolniej, ponieważ działają płyta indukcyjna, piekarnik i inne urządzenia. Kilka godzin później większość domowych odbiorników przestaje pracować i system może zwiększyć moc ładowania auta.
Nie trzeba wtedy chodzić do garażu i ręcznie przestawiać ustawień. I całe szczęście – elektromobilność miała upraszczać życie, a nie tworzyć nowy wieczorny rytuał przy rozdzielnicy.
Kiedy warto zdecydować się na wallbox 22 kW?
Wallbox 22 kW może być świetnym rozwiązaniem, ale pod dwoma podstawowymi warunkami: instalacja powinna zapewniać odpowiednią moc, a samochód powinien potrafić ją wykorzystać.
Przy zasilaniu trójfazowym pełne 22 kW oznacza około 32 A na fazę. To już znaczące obciążenie i w części domów wykorzystanie takiej mocy może wymagać zwiększenia mocy przyłączeniowej lub zmian w instalacji.
Jeżeli obecny samochód przyjmuje tylko 11 kW AC, zakup urządzenia 22 kW można natomiast rozważać jako rozwiązanie przyszłościowe.
W takim przypadku warto wybrać urządzenie umożliwiające konfigurację maksymalnej mocy. Wallbox może początkowo pracować z niższym limitem, a po zmianie samochodu lub zwiększeniu dostępnej mocy instalacji jego możliwości będzie można wykorzystać szerzej.
Wallbox w firmie? Tutaj 22 kW nabiera większego sensu
Warunki w obiekcie firmowym mogą być zupełnie inne niż w domu jednorodzinnym.
Jeżeli przedsiębiorstwo dysponuje odpowiednią rezerwą mocy, wallboxy 22 kW pozwalają wykorzystać ją do szybszego ładowania samochodów obsługujących taką moc AC.
Ma to znaczenie szczególnie w miejscach, gdzie auta pojawiają się na kilka godzin, zamiast pozostawać na parkingu przez całą noc.
Przy większej liczbie stanowisk znowu warto jednak spojrzeć na inwestycję jako na cały system. Dziesięć ładowarek po 22 kW nie musi oznaczać konieczności zapewnienia 220 kW mocy wyłącznie dla parkingu.
System zarządzania mocą może rozdzielać dostępną energię pomiędzy samochody w zależności od liczby podłączonych pojazdów i aktualnego obciążenia obiektu.
A co z wallboxem na miejscu parkingowym w bloku?
Tutaj oprócz parametrów samochodu i samej ładowarki trzeba uwzględnić możliwości techniczne oraz formalne budynku wielorodzinnego.
Procedura montażu prywatnego punktu ładowania została uregulowana przepisami. W dużej wspólnocie mieszkaniowej znaczenie ma również moc urządzenia – w przypadku punktu ładowania o mocy mniejszej niż 11 kW jego instalacja jest traktowana jako czynność zwykłego zarządu, natomiast przy mocy 11 kW lub większej potrzebna jest uchwała właścicieli lokali. Przewodnik dotyczący instalacji infrastruktury ładowania w budynkach wielorodzinnych przedstawia to rozróżnienie w schemacie procedury zatwierdzenia.
W określonych przypadkach zarządca zleca również wykonanie ekspertyzy dopuszczalności instalacji punktu ładowania.
Dokument określa m.in. moc przyłączeniową budynku możliwą do wykorzystania na potrzeby ładowania, dopuszczalne miejsca przyłączenia, maksymalną moc punktu, wymagane rozwiązania techniczne oraz warunki jego bezpiecznej eksploatacji.
To oznacza, że wybór wallboxa do garażu podziemnego najlepiej przeprowadzić w ramach całego procesu projektowania instalacji, zamiast najpierw kupować urządzenie, a później próbować dopasować do niego budynek.
Na co jeszcze zwrócić uwagę przy wyborze wallboxa?
Moc jest najłatwiejszym parametrem do porównania, ale zdecydowanie nie jedynym.
Warto zwrócić uwagę na możliwość sterowania mocą, współpracę z systemem dynamic load balancing, komunikację Wi-Fi lub Ethernet, autoryzację użytkowników RFID, integrację z fotowoltaiką czy dostęp do historii sesji ładowania.
Istotny jest również sposób podłączenia samochodu. Możemy wybrać stację z wbudowanym przewodem Type 2 albo urządzenie z gniazdem.
W prywatnym garażu przewód na stałe jest zazwyczaj bardzo wygodny – po zaparkowaniu wystarczy sięgnąć po wtyczkę. W miejscach, z których korzystają różne samochody i użytkownicy, gniazdo może natomiast zapewniać większą elastyczność.
Nie można również zapominać o zabezpieczeniach elektrycznych. Ich dobór powinien uwzględniać konstrukcję konkretnej stacji, wymagania producenta oraz parametry instalacji.
Nie kupuj wallboxa przed sprawdzeniem miejsca montażu
To chyba najważniejsza praktyczna rada.
Bardzo łatwo najpierw zamówić urządzenie, a dopiero później wezwać elektryka. Znacznie rozsądniejsza jest odwrotna kolejność.
Najpierw należy ustalić:
- jaką moc AC przyjmuje samochód,
- jakie możliwości ma instalacja elektryczna,
- gdzie można zamontować stację,
- jakie zabezpieczenia i przewody będą potrzebne,
- czy potrzebne będzie zarządzanie mocą.
Dopiero później wybieramy konkretny model.
Przy kompleksowym montażu stacji ładowania samochodów elektrycznych wszystkie te elementy można potraktować jako jeden projekt – od analizy i doboru urządzenia, przez instalację, zabezpieczenia i uruchomienie, aż po późniejszy serwis.
Greenkick realizuje takie instalacje w całej Polsce zarówno dla właścicieli domów, jak i mieszkańców budynków wielorodzinnych oraz firm. Z punktu widzenia użytkownika największą zaletą kompleksowej realizacji jest prosta odpowiedzialność: zamiast osobno szukać sprzedawcy urządzenia, projektanta i wykonawcy instalacji, cały proces prowadzi jeden zespół.
Jaki wallbox wybrać? Najmocniejszy nie zawsze będzie najlepszy
Dobrze dobrana stacja ładowania powinna znajdować się dokładnie w punkcie przecięcia trzech możliwości: samochodu, instalacji i miejsca montażu.
Jeżeli auto przyjmuje maksymalnie 11 kW AC, wallbox 22 kW nie przyspieszy ładowania. Jeżeli dom nie dysponuje wystarczającą rezerwą mocy, nawet stacja 11 kW może wymagać zastosowania dynamicznego zarządzania obciążeniem. W firmie większa dostępna moc może natomiast pozwolić w pełni wykorzystać urządzenia 22 kW. A w budynku wielorodzinnym do równania dochodzą jeszcze warunki techniczne i procedura instalacji.
Dlatego pytanie „wallbox 11 czy 22 kW?” nie ma jednej prawidłowej odpowiedzi.
Ma za to bardzo prostą kolejność dochodzenia do odpowiedzi: najpierw samochód, później instalacja i warunki montażu, a dopiero na końcu konkretna stacja ładowania.
Wtedy kilowaty na obudowie przestają być marketingowym wyścigiem, a zaczynają oznaczać dokładnie tyle, ile powinny – dobrze dopasowaną moc do codziennego ładowania.
